Trong lịch sử cách mạng Việt Nam, giai cấp nông dân luôn là lực lượng đông đảo, giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Từ những năm tháng đấu tranh giành độc lập dân tộc đến công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, nông dân không chỉ là lực lượng sản xuất chủ yếu mà còn là chỗ dựa vững chắc của cách mạng. Bước vào thời kỳ đổi mới, vai trò ấy tiếp tục được khẳng định, đặc biệt trong công cuộc xây dựng nông thôn mới.
Nông dân tỉnh Sơn La giới thiệu sản phẩm nông nghiệp đạt tiêu chuẩn OCOP của địa phương với du khách tại Trung tâm Hội chợ triển lãm quốc gia, tháng 2-2026. Ảnh: HỒNG SÁNG (Báo QĐND)
Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới đã tạo nên bước chuyển mạnh mẽ ở khu vực nông thôn. Kết cấu hạ tầng được đầu tư đồng bộ, đời sống vật chất, tinh thần của người dân không ngừng được nâng cao, diện mạo nông thôn ngày càng khởi sắc. Đằng sau những kết quả đó là sự đóng góp to lớn của nông dân - chủ thể trực tiếp tham gia và thụ hưởng thành quả phát triển.
Thực tiễn cho thấy, nơi nào khơi dậy được khát vọng vươn lên của nông dân, nơi đó phong trào xây dựng nông thôn mới phát triển mạnh mẽ, bền vững. Khát vọng ấy được thể hiện bằng tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới trong sản xuất, bằng sự chủ động tham gia các phong trào thi đua, bằng ý chí vượt khó vươn lên làm giàu chính đáng.
Những năm qua, phong trào “Nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi” đã lan tỏa sâu rộng, thu hút hàng triệu hộ nông dân tham gia. Nhiều nông dân mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, ứng dụng khoa học kỹ thuật, phát triển mô hình kinh tế hiệu quả, vươn lên trở thành những điển hình tiêu biểu. Không chỉ làm giàu cho gia đình, họ còn tích cực chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ cộng đồng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn.
Cùng với đó, nông dân đã tích cực tham gia xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn, hiến đất, đóng góp ngày công lao động, xây dựng đường giao thông, kênh mương nội đồng, các công trình phúc lợi xã hội. Tinh thần trách nhiệm, sự đồng thuận, đoàn kết của người dân đã tạo nên sức mạnh to lớn, góp phần thay đổi diện mạo nông thôn một cách toàn diện.
Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, quá trình xây dựng nông thôn mới đứng trước yêu cầu mới, cao hơn. Đó là xây dựng nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu, phát triển nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu, hội nhập sâu rộng thị trường quốc tế. Điều này đòi hỏi phải tiếp tục khơi dậy mạnh mẽ hơn nữa khát vọng vươn lên của nông dân.
Khát vọng ấy trước hết cần được nuôi dưỡng từ nhận thức. Nông dân cần được trang bị kiến thức, nâng cao trình độ, hiểu rõ vai trò chủ thể của mình trong phát triển nông nghiệp, nông thôn. Công tác tuyên truyền, giáo dục cần tiếp tục đổi mới, giúp nông dân nhận thức đầy đủ về cơ hội và thách thức trong thời kỳ hội nhập, từ đó chủ động thích ứng, vươn lên.
Bên cạnh đó, cần tạo điều kiện để nông dân phát huy khát vọng thông qua các chính sách hỗ trợ thiết thực. Việc hỗ trợ vốn, chuyển giao khoa học kỹ thuật, đào tạo nghề, kết nối thị trường… là những yếu tố quan trọng giúp nông dân biến khát vọng thành hành động cụ thể. Khi được hỗ trợ đúng hướng, nông dân sẽ mạnh dạn đổi mới, nâng cao hiệu quả sản xuất.
Một nội dung quan trọng là thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong nông nghiệp. Trong kỷ nguyên số, việc tiếp cận thông tin, thị trường, kỹ thuật sản xuất trở nên thuận lợi hơn bao giờ hết. Khi nông dân biết khai thác hiệu quả các nền tảng số, thương mại điện tử, truy xuất nguồn gốc…, họ sẽ nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường, tăng thu nhập.
Cùng với phát triển kinh tế, cần chú trọng xây dựng đời sống văn hóa, xã hội ở nông thôn. Khơi dậy khát vọng vươn lên không chỉ là làm giàu về kinh tế, mà còn xây dựng nếp sống văn minh, giữ gìn bản sắc văn hóa, phát triển con người toàn diện. Khi đời sống tinh thần được nâng cao, niềm tin và động lực phát triển của người dân sẽ được củng cố.
Vai trò của Hội Nông dân Việt Nam trong việc khơi dậy khát vọng vươn lên của nông dân là hết sức quan trọng. Thông qua các phong trào, chương trình, hoạt động cụ thể, Hội đã và đang tạo môi trường để nông dân phát huy tiềm năng, thế mạnh. Đồng thời, Hội là cầu nối giữa nông dân với Đảng, Nhà nước, góp phần phản ánh tâm tư, nguyện vọng, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nông dân.
Trong thời gian tới, Hội Nông dân các cấp cần tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, hướng mạnh về cơ sở, lấy hội viên làm trung tâm. Đẩy mạnh các phong trào thi đua, nhân rộng mô hình hiệu quả, phát hiện và bồi dưỡng các điển hình tiên tiến. Qua đó, tạo sức lan tỏa, khơi dậy tinh thần vươn lên trong nông dân.
Đại hội IX Hội Nông dân Việt Nam là dấu mốc quan trọng, định hướng cho công tác Hội và phong trào nông dân trong giai đoạn mới. Với tinh thần đổi mới, sáng tạo, Đại hội sẽ đề ra những giải pháp thiết thực nhằm phát huy vai trò chủ thể của nông dân, khơi dậy khát vọng phát triển, góp phần xây dựng nông thôn mới ngày càng giàu đẹp, văn minh.
Có thể khẳng định, khơi dậy khát vọng vươn lên của nông dân chính là khơi dậy nguồn lực to lớn trong xã hội. Khi mỗi người nông dân có ý chí, khát vọng, được tạo điều kiện phát triển, thì đó sẽ là động lực mạnh mẽ thúc đẩy phát triển nông nghiệp, nông thôn và cả nền kinh tế.
Hướng tới tương lai, với truyền thống cần cù, sáng tạo, với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và sự đồng hành của các tổ chức, đặc biệt là Hội Nông dân Việt Nam, nông dân nước ta sẽ tiếp tục vươn lên mạnh mẽ, góp phần xây dựng nông thôn mới hiện đại, bền vững, đóng góp tích cực vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới.