Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh lần thứ XIII, nhiệm kỳ 2026 - 2031, là sự kiện chính trị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với tuổi trẻ cả nước. Đại hội không chỉ tổng kết chặng đường đã qua, mà còn xác lập phương hướng, mục tiêu và những yêu cầu mới đối với công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi trong bối cảnh đất nước chuyển mình mạnh mẽ trên nền tảng số.
Tình nguyện viên đón đoàn đại biểu tới Hà Nội dự Đại hội. Ảnh: Báo Sức Khỏe & Đời sống
Không gian số đang làm thay đổi sâu sắc mọi mặt của đời sống xã hội. Từ học tập, lao động, quản lý đến giao tiếp, sáng tạo, tiếp cận thông tin…, tất cả đều gắn chặt với công nghệ số, dữ liệu số và trí tuệ nhân tạo. Với thanh niên, đây là môi trường rộng mở để phát huy trí tuệ, bản lĩnh và sự nhạy bén; đồng thời cũng là không gian chứa đựng nhiều thách thức mới.
Một mặt, thanh niên là lực lượng tiếp cận nhanh nhất với công nghệ tiên tiến, dễ thích nghi với đổi mới, có khả năng tạo ra sản phẩm sáng tạo, mô hình khởi nghiệp, sáng kiến hữu ích cho cộng đồng và nền kinh tế số. Mặt khác, kỷ nguyên số kéo theo nguy cơ lệch chuẩn về nhận thức, bị chi phối bởi thông tin sai lệch, xu hướng sống ảo, lệ thuộc mạng xã hội hoặc thờ ơ với những giá trị bền vững của đời sống thực.
Chính vì vậy, Đại hội XIII của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh không chỉ mang ý nghĩa của một sự kiện, mà còn là thời điểm xác lập những định hướng mới để thanh niên bước vào kỷ nguyên số với tâm thế chủ động hơn, bản lĩnh hơn và trách nhiệm hơn. Tuổi trẻ hôm nay cần được trang bị không chỉ kỹ năng số, mà còn là năng lực tư duy phản biện, bản lĩnh chính trị, ý thức công dân và tinh thần phụng sự.
Suốt chiều dài phát triển đất nước, thanh niên Việt Nam luôn là lực lượng đi đầu trong các phong trào hành động cách mạng. Trong thời chiến, họ sẵn sàng hy sinh tuổi trẻ cho độc lập dân tộc. Trong thời bình, họ tiếp tục xung kích trên mặt trận phát triển kinh tế - xã hội, tham gia xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, bảo vệ môi trường, giữ gìn an ninh trật tự, khởi nghiệp sáng tạo, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
Đại hội XIII là dịp để khẳng định và làm mới tinh thần ấy trong bối cảnh mới. Xung kích hôm nay không chỉ tình nguyện nơi biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa, mà còn làm chủ khoa học công nghệ, tham gia chuyển đổi số, góp phần nâng cao năng suất lao động, đổi mới phương thức quản trị và thúc đẩy phát triển bền vững.
Sáng tạo của thanh niên hôm nay không chỉ nằm ở những công trình nghiên cứu, những sáng kiến kinh doanh hay các mô hình kinh tế số, mà còn ở cách họ tham gia giải quyết những vấn đề xã hội bằng tư duy mới, cách làm mới. Họ biến thách thức thành cơ hội, ý tưởng thành hiện thực, nhiệt huyết thành giá trị cụ thể cho cộng đồng.
Một trong những yêu cầu lớn mà Đại hội XIII đặt ra, là khơi dậy khát vọng cống hiến của thanh niên Việt Nam, đồng thời biến khát vọng ấy thành hành động cụ thể. Khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc không thể chỉ dừng ở khẩu hiệu; mà nó phải được thể hiện bằng ý chí học tập không ngừng, tinh thần lao động sáng tạo, trách nhiệm với cộng đồng và bằng những đóng góp thiết thực cho quê hương, đất nước.
Thanh niên thời đại mới cần có hoài bão lớn, nhưng không xa rời thực tế. Mỗi đoàn viên, thanh niên phải biết tự đặt ra cho mình những mục tiêu cụ thể. Đó là học tập để làm chủ tri thức mới, rèn luyện để nâng cao năng lực, dấn thân để vượt qua giới hạn, khởi nghiệp để tạo ra giá trị mới, cống hiến để góp phần xây dựng đất nước. Đó là con đường từ lý tưởng đến hành động, từ nhận thức đến kết quả.
Đại hội XIII của Đoàn sẽ là nơi tiếp tục định hình những phong trào, chương trình hành động có sức lan tỏa rộng, tạo môi trường để thanh niên được rèn luyện và trưởng thành. Khi phong trào gắn với nhu cầu thực tiễn, khi tổ chức Đoàn thực sự đồng hành với thanh niên, thì sức mạnh của tuổi trẻ sẽ được khơi dậy mạnh mẽ hơn.
Kỷ nguyên số mở ra những cơ hội chưa từng có, nhưng cũng đặt thanh niên trước nhiều luồng tác động đa chiều, thậm chí trái chiều. Trong bối cảnh đó, bản lĩnh trở thành giá trị cốt lõi giúp người trẻ không bị cuốn theo đám đông, không lạc hướng trước những thông tin độc hại, không dao động trước những biến động của xã hội.
Bản lĩnh của thanh niên hôm nay, trước hết là bản lĩnh chính trị, là sự kiên định với lý tưởng của Đảng, con đường đi lên chủ nghĩa xã hội, các giá trị tốt đẹp của dân tộc. Đó còn là bản lĩnh nghề nghiệp, là khả năng học hỏi, thích ứng và đổi mới không ngừng trong môi trường cạnh tranh toàn cầu. Và trên hết, đó là bản lĩnh văn hóa, là giữ gìn bản sắc, sống có trách nhiệm, có đạo đức, có chuẩn mực trong không gian số lẫn đời sống thực.
Để xây dựng bản lĩnh ấy, tổ chức Đoàn cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ công tác giáo dục lý tưởng, đạo đức, lối sống cho thanh niên; đẩy mạnh các hình thức tuyên truyền hiện đại, hấp dẫn, phù hợp với thói quen tiếp cận thông tin của giới trẻ. Đồng thời, cần tăng cường vai trò nêu gương của các thanh niên tiêu biểu, những mô hình hay, cách làm tốt để tạo cảm hứng, định hướng và lan tỏa giá trị tích cực trong xã hội.
Đại hội XIII không chỉ xác định mục tiêu cho thanh niên, mà còn đặt ra yêu cầu đổi mới toàn diện tổ chức Đoàn. Trong kỷ nguyên số, Đoàn Thanh niên muốn thu hút, tập hợp và dẫn dắt thanh niên thì phải thay đổi mạnh mẽ về nội dung, phương thức hoạt động, phương pháp quản trị và cách thức truyền thông.
Đoàn phải thực sự là môi trường tin cậy để thanh niên rèn luyện, phấn đấu và trưởng thành. Điều đó, đòi hỏi tổ chức Đoàn các cấp phải gần thanh niên hơn, hiểu thanh niên hơn, nói đúng tiếng nói của thanh niên và giải quyết đúng nhu cầu, nguyện vọng chính đáng của thanh niên. Phong trào Đoàn cần đi vào chiều sâu, tránh hình thức, lấy hiệu quả thực chất làm thước đo. Những mô hình hay, công trình thanh niên thiết thực, những hoạt động đồng hành với thanh niên phải được nhân rộng bằng tư duy linh hoạt và cách làm sáng tạo.
Song hành với đó, là yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ Đoàn có bản lĩnh, năng lực, nhiệt huyết, có khả năng truyền cảm hứng và tổ chức thực hiện. Cán bộ Đoàn phải là người tiên phong trong đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, thật sự là “thủ lĩnh” của thanh niên trong từng lĩnh vực, từng địa bàn.
Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh lần thứ XIII là dấu mốc quan trọng, khẳng định tuổi trẻ Việt Nam không đứng ngoài những chuyển động lớn của thời đại, mà đang bước vào trung tâm của sự phát triển với trí tuệ, nhiệt huyết và khát vọng vươn lên. Từ đại hội này, niềm tin về một thế hệ thanh niên giàu khát vọng, vững bản lĩnh, sáng tạo không ngừng và sẵn sàng cống hiến vì Tổ quốc càng có cơ sở để lan tỏa mạnh mẽ, góp phần viết tiếp những trang mới rạng rỡ của dân tộc trong kỷ nguyên số.