.jpg)
Nhà báo Ngô Hoàng Vân và nhà báo Lê Nam Thắng (cả 2 đều là phóng viên chiến trường thuộc Tiểu ban Thông tấn Báo chí tỉnh Rạch Giá) trở lại chiến trường xưa, thăm hỏi, chúc Tết các gia đình liệt sĩ tại xã U Minh Thượng, tỉnh An Giang nhân dịp mừng Xuân Bính Ngọ 2026. Ảnh: Trần Hà Châu
Cách đây tròn một năm, nhân kỷ niệm 100 năm ngày báo chí cách mạng Việt Nam 21/6/2025, tôi có dịp tiếp đoàn cựu nhà báo Trương Thanh Nhã, Lê Nam Thắng, Ngô Hoàng Vân…về thăm lại nơi từng gắn bó trong những năm tháng bám trụ viết báo tại vùng quê căn cứ cách mạng Vĩnh Bình anh hùng. Được nghe những câu chuyện chất chứa ký ức của một thời “làm báo không có lương, bao đạn thì chia đều”.
Đó là một Vĩnh Bình đầy khói lửa, những vùng Đồng Tranh, Cái Nứa, Bời Lời, Nông Trường, Xóm Bắc, Kiểm Lâm ngày đêm oằn mình dưới bom đạn. Những cánh đồng lau sậy ngập nước, những khu rừng tràm um tùm rậm rạp, những con kênh ngoằn ngoèo trở thành tuyến đường vận chuyển cán bộ, tài liệu và báo chí cách mạng.
Giữa khốc liệt ấy, những người làm báo vẫn kiên cường bám đất, bám dân. Nhà báo Ngô Hoàng Vân kể rằng, ngày ấy điều duy nhất ông và đồng đội mang theo là niềm tin vào thắng lợi của cách mạng. Phía sau những tờ báo nhỏ bé ấy là biết bao lần đối mặt với cái chết. Người làm báo vừa cầm bút vừa mang trên vai nhiệm vụ của người chiến sĩ. Họ viết bài trong hầm bí mật, bên chiến hào, bên bờ đìa vừa đánh nhau với địch còn vương mùi khói súng. Biên tập tin tức dưới ánh đèn dầu leo lét, vượt qua những cuộc càn quét của địch để đưa từng số báo đến với cơ sở, mang đến người dân đang bị qui khu, dồn dân lập ấp chiến lược.
Trong cuộc trò chuyện, khoảnh khắc khiến tôi xúc động, lặng đi, khi nhà báo Lê Nam Thắng nhắc đến nghĩa trang Kè Một. Giọng ông chậm lại, đôi mắt đỏ hoe. Ông kể về những đồng đội đã ngã xuống trong chiến tranh, những người được chôn cất giữa vạt rừng tại ngã 3 Kè Một, nhưng sau đó bị bom pháo địch bắn phá dữ dội. Thịt xương lại tung bay, vùi lấp “chết thêm lần thứ hai”. Có những người ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, có những người đến nay vẫn chưa tìm được hài cốt. Giữa cuộc sống thanh bình hôm nay, thật khó hình dung rằng dưới những tán cây xanh, dưới những cánh đồng đang vào mùa lúa trổ bông ấy, bên rẫy khóm vàng ươm lại từng thấm đẫm máu của biết bao người con ưu tú.
Nhà báo Đoàn Hồng Phúc – Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo tỉnh Kiên Giang, nay là tỉnh An Giang đến thăm, tặng quà bác Phạm Tứ Hấu (Ba Hấu), ở ấp Đồng Tranh, xã Vĩnh Bình Bắc, nay là Vĩnh Bình, tỉnh An Giang – Người có công nuôi chứa cán bộ báo chí B43 tỉnh Rạch Giá trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Ảnh: Danh Hiệp
Những năm tháng chiến tranh ác liệt, gia đình ông Phạm Tứ Hấu (Ba Hấu) ở Đồng Tranh đã âm thầm nuôi dưỡng cán bộ, phóng viên Tiểu ban Thông tin Báo chí tỉnh Rạch Giá. Trong điều kiện thiếu thốn trăm bề, từng lon gạo, từng củ khoai, từng nắm rau choại đều vô cùng quý giá. Người dân Vĩnh Bình sẵn sàng che giấu cán bộ trước sự truy lùng gắt gao của địch. Chỉ có những nghĩa cử bình dị nhưng đủ sức nâng đỡ cả một phong trào cách mạng. Chính căn cứ lòng dân ấy là hậu phương vững chắc để những người làm báo hoàn thành nhiệm vụ.
Hôm nay, khi chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh, thông tin chỉ cần vài giây để đến với hàng triệu người, ít ai hình dung rằng đã có một thời để đưa một tờ báo đến tay người dân phải đánh đổi bằng sự hy sinh. Nhà báo Trương Thanh Nhã kể rằng, bà con mong báo lắm, chỉ cần thấy tờ báo xuất hiện, bà con biết rằng tổ chức Đảng vẫn còn, cán bộ vẫn còn, cách mạng vẫn còn. Một tờ báo trở thành điểm tựa tinh thần, thắp sáng niềm tin. Một tờ báo góp phần giữ vững ý chí chiến đấu của quân và dân trong những thời khắc cam go, ác liệt nhất. Có những thời điểm, báo chí in ấn đã xong, người làm báo trên đường mang đến cơ quan Tỉnh uỷ và đi gửi cho các cơ sở thì bị địch sát hại, anh dũng hi sinh.
Những người làm báo năm xưa đã hoàn thành sứ mệnh bằng những trang viết thấm đẫm máu, nước mắt và niềm tin. Thế hệ chúng tôi hôm nay sẽ viết tiếp trang sử mới của quê hương bằng những việc làm cụ thể, bằng trách nhiệm công dân, bằng tinh thần phụng sự Nhân dân và khát vọng dựng xây quê hương Vĩnh Bình ngày càng phồn vinh, hạnh phúc.