Bìa báo Xuân Chiến Thắng năm 1975. Ảnh do Nhà báo Trương Thanh Nhã cung cấp
Trong mỗi giai đoạn cách mạng, tờ báo Đảng tỉnh Rạch Giá mang tên khác nhau nhằm phục vụ nhiệm vụ chính trị tình hình lúc bấy giờ. Cùng với các tỉnh miền Nam, tỉnh Rạch Giá , (nay là tỉnh Kiên Giang) trong thời kỳ chống Mỹ tờ báo mang tên “Hòa bình Thống Nhất (năm 1955), tờ báo Thống Nhất (năm 1960), tờ “Giải Phóng (năm 1961), tờ Chiến Thắng (năm 1963). Trong đó tờ báo “Chiến Thắng”- Cơ quan tranh đấu của nhân dân tỉnh Rạch Giá là tờ báo tồn tại lâu nhất (Từ năm 1963 đến cuối năm 1975). Đồng thời cũng là tờ báo được xuất bản đều đặn báo Xuân hàng năm, nhất là giai đoạn cuối của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Báo Xuân có sự khác biệt rõ rệt với các tờ báo thường. Từ hình thức trang bìa đến nội dung bên trong tờ báo. Cũng như truyền thống ngày Tết của dân tộc là phải có bánh Tét, bánh Chưng, thịt mỡ, dưa hành…, báo Tết cũng vậy, phải thật đậm đà hương vị, chuyển tải được thông điệp hơi thở cuộc sống của quê hương, đất nước. Do vậy, tờ báo Xuân phải được đầu tư trí tuệ, sáng tạo sao cho hấp dẫn bạn đọc, không chỉ nội dung phong phú nhiều đề tài, thể loại mà thiết kế hình thức trình bày đẹp ấn tượng. Đặc biệt là trang bìa báo Xuân phải được bắt mắt. Không chỉ vậy, những trang báo khi lên bảng bông, khâu cuối cùng phải được rà soát, sửa mo rát câu chữ, tít từng trang báo để hoàn thiện tờ báo Tết.
Đến hẹn lại lên, cứ đến cuối năm, Tòa soạn Báo lại tất bật hối hả, không khí làm báo Tết. Đây được xem là một ấn phẩm được đầu tư trong năm của Ban biên tập. Kế hoạch khởi động công việc làm báo Tết được triển khai ngay từ tháng 10 tháng 11.
Ngược dòng thời gian, cách đây 50 năm, tờ báo “Chiến Thắng” Xuân Ất Mão, năm 1975 đã xuất bản trước ngày chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.
Tờ báo Xuân “Chiến Thắng” được in màu 12 trang, khổ 30 x 40cm, ấn hành 5.000 bản, in tại Nhà in Hồ Văn Tẩu, Rạch Giá. Trang nhất tờ báo có tranh minh họa khắc gỗ 4 màu của họa sĩ Mai Văn Sang (Sáu trương) với thông điệp Hòa bình, hình ảnh anh chiến sĩ Giải phóng quân và chim bồ câu. Bên cạnh, có bài xã luận với dòng chữ nổi bật: “Chào Xuân Ất Mão, quân dân Rạch Giá ra sức phát huy thành tích năm 1974, quyết tâm giành thắng lợi to lớn.” Về nội dung tờ báo có bài bình luận của Xuân Yên: “Năm 1974 – Một năm đánh bình định và Việt Nam hóa chiến tranh của Mỹ - ngụy, bảo vệ hòa bình thắng lợi vẻ vang”… Bài báo đã nhấn mạnh: Qua 365 ngày chiến đấu, chúng ta tự hào thành tích rực rỡ của quân dân ta, đã tô điểm cho truyền thống cách mạng vẻ vang. Chào Xuân mới, quân dân Rạch Giá tràn đầy niềm tin tất thắng cùng cả nước đi lên với khí thế mới. Năm mới chờ ta với thắng lợi mới.
Trong bài Tùy bút “Ý xuân” tác giả Văn Thành chia sẻ: Một mùa Xuân thắm đã về. Một chân trời mới đang tỏa sáng. Mùa xuân của hòa bình, độc lập, tự do. Bài Tùy bút thể hiện quyết tâm của Đảng bộ, quân dân Rạch Giá trước thềm năm mới: Xuân năm sau phải tươi sáng, rạng rỡ hơn Xuân năm trước. Những thành tích năm sau phải cao hơn, vững mạnh, hào hùng hơn những thành tích năm trước.
Ngoài ra, còn có bài tường thuật của Ngọc Bích viết về trận đánh xe bọc thép của địch phơi xác trên tuyến lộ Bến nhứt – Giồng Riềng. Kế tiếp có bài ghi chép “Quyết giữ hạt lúa quê mình” của Nam Thắng viết về đồng bào các xã Hòa Hưng, Thạnh Hưng, Bàn Tân Định, Ngọc Chúc đấu tranh với địch quyết liệt, thu hoạch thắng lợi vụ lúa mùa sớm.
Trang văn hóa, văn nghệ có truyện ngắn: “Đêm cuối năm” của Xuân Triều. Trang ca dao có: “Vẹn nguyên” của Lệ Chi, “Xuân về”, “Chào anh du kích” của Nguyễn Tổng, “Anh đi” của Trung Ngãi, “Càng Vui” của Thanh Dực. Đặc biệt là bài thơ “Tôi gặp” của Thùy Duyên có đoạn:
“Tôi gặp mùa xuân năm 1975.
Có phải mùa xuân tích lũy?
Đã thắng vậy vẫn mùa xuân chuẩn bị.
Cho một mùa xuân, chim én và thơ.
Cho một mùa xuân tròn tuổi Đảng, bác Hồ
Bởi ước mơ chính hồng hồn dân tộc.
Và thế kỷ trao tay người đóng mốc thời gian...”
Báo “Chiến Thắng” Xuân Ất Mão năm 1975 với tinh thần quyết chiến, quyết thắng động viên toàn Đảng bộ, quân dân Rạch Giá thực hiện quyết tâm: thừa thắng xông lên, táo bạo, vững chắc, linh hoạt, sáng tạo, kịp thời, tranh thủ thời cơ để giành thắng lợi mới.
Quân dân Rạch Giá bước vào trận đánh cuối cùng với khí thế hừng hực tiến công và nổi dậy rợp bóng cờ bay trong niềm vui đại thắng.
Chiến tranh đã lùi xa. Mới đó mà đã 50 năm - Nửa thế kỷ trôi qua. Tôi được may mắn còn lưu giữ lại một số tờ báo, đặc biệt là các tờ báo Xuân trong kháng chiến - Một dấu ấn Báo Xuân trên Báo “Chiến Thắng” Rạch Giá. Giở chồng báo cũ, xem lại những tờ báo “Chiến Thắng” năm nào, một cảm xúc dâng trào, bồi hồi xúc động nhớ về Tiểu ban Thông tấn - Báo chí (B43) một thời khó quên.
Làm báo trong thời kháng chiến khó khăn, vất vả biết dường nào, nhưng đó cũng là niềm vui, lòng tự hào của những người làm báo “Chiến Thắng” năm xưa. Tinh thần ấy vẫn còn mãi cho đến ngày hôm nay và mai sau./.