Cứ mỗi lần Xuân về, Tết đến, lòng tôi lại bồi hồi nhớ về kỷ niệm những ngày hối hả làm báo Xuân. Tôi lặng người trong một tâm trạng xốn xang, bùi ngùi, xúc động. Tiếng mùa Xuân như đang thầm thì trong tiếng cựa mình của hàng vạn chồi non, lộc biếc. Giỡ lại từng trang báo cũ năm nào mà tôi may mắn trân trọng còn lưu giữ, tôi không sao quên được các đồng chí, đồng nghiệp đã hy sinh trong chiến tranh, đã từ trần trong hòa bình để lại nhiều tác phẩm vô giá cho đời.
.png)
Báo Rạch Giá và Báo Long Châu Hà Xuân Bính Thìn 1976. Ảnh: Tư liệu lưu tại Hội Nhà báo tỉnh An Giang
Báo xuân Rạch Giá 1976
Sau ngày miền Nam giải phóng, thống nhất đất nước, trước tình hình nhiệm vụ chính trị mới, được sự chỉ đạo của Tỉnh ủy, tờ báo “Chiến Thắng” thuộc Tiểu ban Thông tấn báo chí tỉnh Rạch Giá được đổi tên là báo “Rạch Giá” - Cơ quan Thông tin, nghị luận tỉnh Rạch Giá cho phù hợp tình hình lúc bấy giờ. Đồng chí Nguyễn Thế Truyền (Tám Công), Phó Trưởng Ban Tuyên huấn của tỉnh lúc đó được phân công phụ trách Tổng Biên tập; đồng chí Phạm Xuân Yên, Phó Tổng Biên tập; đồng chí Trương Thanh Nhã, Ủy viên Biên tập. Số báo đầu tiên được in ấn và phát hành vào ngày 12-6-1975 tại thị xã Rạch Giá, với định kỳ mỗi tuần một số, 8 trang, khổ 40 x 55 cm, in số lượng 5.000 bản.
Tờ báo Xuân “RẠCH GIÁ” năm Bính Thìn 1976 ra mắt bạn đọc với hình thức và nội dung phong phú, 16 trang in màu, số lượng phát hành 5.000 bản, giá bán 30 xu.
Bìa 1 tờ báo Xuân in 4 màu với tranh khắc gỗ “Tết tự do thống nhất, Xuân độc lập hòa bình” của Họa sĩ Học Dân. Trên bức tranh là thiệp chúc mừng năm mới của Chủ tịch Tôn Đức Thắng: “Bắc Nam thống nhất/ Đoàn kết một lòng/ Đưa cả nước tiến nhanh, tiến mạnh, tiến vững chắc lên Chủ nghĩa xã hội/ Mừng Xuân mới, cố gắng mới, thắng lợi mới”.
Nội dung tờ báo Xuân với nhiều đề tài, thể loại, chuyên mục phong phú. Về xã luận có bài: “Phấn đấu cho năm mở đầu giai đoạn cách mạng mới”. Bài bình luận: “Chào Xuân mới, chào thành tích mới vẻ vang”. Bài bình luận nêu bật trong chiến dịch Hồ Chí Minh, quân dân Rạch Giá đã giải phóng hoàn toàn tỉnh nhà, tiêu diệt và làm tan rã 24.000 tên địch, trong đó có 1 cấp tướng, 18 cấp tá, 62 cấp úy…
Tờ báo Xuân có bài ghi chép: “Vài nét về ngày giải phóng Rạch Giá” của Phạm Xuân Yên. Phóng sự của Hoàng Vân “Vĩnh Hòa Hưng những ngày giáp Tết”, “Cuộc sống mới trên đất Minh Hòa” của Văn Thành; “Trạm y tế xã Vĩnh Hòa” của Sĩ Phú; “Tân Hiệp vào Xuân” của Trương Thanh Nhã, “Xuân trên bến cảng” của Trung Ngải; “Ngày cuối năm gặp anh em Công Chánh” của Lê Trần; “Những niềm vui” của Phương Thảo…
Ngoài những hình ảnh về tiếp thu thị xã Rạch Giá của Sông Tiền, Ngọc Bích, Hùng Vĩnh, trang văn hóa văn nghệ có tùy bút “xuân về một dãy non sông” của Lê Xuân Triều; Truyện ngắn “Chiếc kẹp mùa Xuân” của Thanh Hoàng; “Nhớ mãi mùa xuân Mậu Thân 1968” của Phương Mai.
Trang thơ, ca dao có bài “Trên cánh đồng Xuân” của Việt Thanh; “Đẹp nhất mùa xuân” của Bá Diệp; “Xuân mới” của Thanh Tùng; “Tình lúa” của Diệp Mai; “Chiếc áo”; “Cô gái trẻ” của Phương Quyên; “Xuân đoàn viên” của Trường an. Chuyên mục Hương vị đồng quê có bài “Khổ qua hầm” của Nguyễn Thị Hiền; “Tìm hiểu về tỉnh Quảng Ninh kết nghĩa” của Nguyễn Trọng Nghị. Về âm nhạc có bài “Khi mùa xuân về” của Thu Hồng.
Tờ báo Xuân “Long Châu Hà”
Tháng 5 năm 1974, tỉnh Long Châu Hà được tái lập lại gồm một phần diện tích đất của tỉnh Kiên Giang (Hà Tiên, Phú Quốc, Châu Thành A) và tỉnh An Giang nhập thành, lấy tên là tỉnh Long Châu Hà. Theo đó, sau ngày giải phóng thống nhất đất nước, ngày 19 tháng 8 năm 1975, tỉnh cho ra đời tờ báo Long Châu Hà do đồng chí Trần Thu Đông làm Tổng Biên tập; đồng chí Ngô Thanh Phong làm Phó Tổng Biên tập.
Về tờ báo Long Châu Hà xuân Bính Thìn năm 1976 được xuất bản gồm 20 trang, khổ 30 x 40 cm, in màu. Trang bìa 1 là ảnh “Vui được mùa” của nhiếp ảnh Văn Ngàn. Nội dung tờ báo Xuân với nhiều tin bài, chuyên mục, hình ảnh phong phú Ngoài thư chúc mừng năm mới của Chủ tịch Tôn Đức Thắng và thư chúc mừng năm mới của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Long Châu Hà gửi đồng bào, cán bộ, chiến sĩ trong tỉnh, còn có các bài phản ánh về Tết như “Tuổi trẻ với mùa Xuân” của Hải Sơn; “Anh giải phóng quân dưới trời Xuân” của Thanh Quang; “Lá thư đầu Xuân” của Kim Hạnh; “Vùng đất mới” của Hương Xuân.
Thể loại tùy bút có bài “Ý Xuân”, “Cảm nghĩ đầu Xuân” của Triều Ba, “Dệt thắm mùa Xuân” của Lê Nam Thắng. Đáng chú ý là bài hồi ký “Nhớ về một cái Tết ở Hòn Đất” của Trần Thu Đông; “Buổi họp cuối năm” của Lê Nam và bài “Vài nét về phong cảnh Hà Tiên” của Lam Hồ.
Trang thơ có “Bài ca mùa Xuân”, “về Sông Hậu” của Triều Ba, “Gửi em bài thơ 76” của Song Hiệp, “Má ơi ngày giải phóng” của Hương Nam. Đặc biệt là “Sớ táo quân gửi thiên đình” của Chí Tâm. Chuyên mục “Bạn có biết” có Thơ chúc mừng năm mới của Bác Hồ từ năm 1942 đến năm 1969, “Năm Thìn nói chuyện Rồng”, “Tết trên thế giới”, “Sự tích đốt pháo ngày tết”… Trang bìa 03 có bài hát “Xuân chiến khu” của Xuân Hồng và ảnh đẹp Hòn Phụ Tử của Ái Bình.
Quanh bàn viết của tôi những tờ báo cũ năm nào được lưu giữ đã nhuốm màu, nhưng vẫn còn tươi rói. Một mùa xuân mới tràn về mang theo thông điệp với quyết tâm xây dựng An Giang phát triển bền vững cùng đất nước bước vào kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.■